Θέατρο που δεν χαϊδεύει: TooFarEast, Π.Ο.Π και η επιστροφή του Αμαλία

🎭 Γιατί μας αφορά η TooFarEast – και οι παραστάσεις που είδαμε το αποδεικνύουν

Στο Stella’s View πιστεύουμε ότι το θέατρο δεν υπάρχει για να επιβεβαιώνει όσα ήδη ξέρουμε. Υπάρχει για να αφήνει ερωτήματα. Να μας φέρνει σε αμηχανία. Να μας αναγκάζει να ξαναδούμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε, ζούμε και συνυπάρχουμε. Και κάπως έτσι εξηγείται και το γιατί μας αφορά η TooFarEast.

Η αισθητική της κινείται ανάμεσα στο θέατρο, τον χορό, την performance και το υβριδικό έργο. Δεν την ενδιαφέρει τόσο το «εύκολο sold out», όσο το να δημιουργεί παραστάσεις που μένουν στο μυαλό επειδή δεν δίνουν έτοιμες απαντήσεις. Σύγχρονο θέατρο, χορός, performative ντοκιμαντέρ, site-specific έργα που σχεδιάζονται ειδικά για τον χώρο όπου παρουσιάζονται — όλα συνυπάρχουν σε μια καλλιτεχνική γραμμή που έχει συνέπεια και ρίσκο.

Από την Αθήνα μέχρι τη Θεσσαλονίκη, και πλέον με την παρουσία της στο Θέατρο Αμαλία, η TooFarEast δείχνει πως το σύγχρονο θέατρο μπορεί να είναι πολιτικό χωρίς διδακτισμό και πειραματικό χωρίς να χάνει τη σύνδεσή του με τον θεατή.

Αυτό επιβεβαιώθηκε απόλυτα και στην πρεμιέρα που είδαμε του “Π.Ο.Π”.

Το “Π.Ο.Π: Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης”, του Θανάση Κριτσάκη, είναι από εκείνα τα σπάνια σύγχρονα ελληνικά έργα που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν για το τώρα. Παίρνοντας σκηνικό υλικό από έξι υπαρκτά πρόσωπα της εργατικής τάξης, έξι ηθοποιοί βρίσκονται γύρω από ένα τραπέζι για να γλεντήσουν, να συγκρουστούν πολιτικά, να καταγγείλουν, να εκτονώσουν βία και να αναπαράξουν –και ταυτόχρονα να αποδομήσουν– τα αφηγήματα της αστικής δημοκρατίας που θέλουν τον Έλληνα «ιδιαίτερο».

Βασισμένο σε συνεντεύξεις, το έργο περνά στην καθαρή μυθοπλασία και τον σουρεαλισμό, για να επιστρέψει τελικά στην καλλιτεχνική πρόσληψη της πραγματικότητας. Η σκηνοθεσία είναι καθαρή, αυστηρή εκεί που χρειάζεται, με ρυθμό και ξεκάθαρη κατεύθυνση. Οι ερμηνείες εξαιρετικές, δεμένες, χωρίς υπερβολές. Το Π.Ο.Π δεν προσπαθεί να σε κερδίσει· σε προκαλεί να σταθείς απέναντί του.

Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο σκηνοθέτης, η παράσταση δημιουργήθηκε με σκοπό να «ερεθίσει, ξανά και ξανά, έναν παγιωμένο μηχανισμό καθημερινής σκέψης και πράξης». Και αυτό ακριβώς κάνει. Για εμάς, είναι το σύγχρονο ελληνικό θέατρο έτσι όπως θα έπρεπε να είναι σήμερα.

Στο “Π.Ο.Π” τίποτα δεν λειτουργεί αποσπασματικά. Οι ερμηνείες είναι καταπληκτικές όχι γιατί «φωνάζουν», αλλά γιατί είναι απόλυτα συντονισμένες μεταξύ τους. Οι ηθοποιοί –Κωνσταντίνος Δαλαμάγκας, Πένυ Ελευθεριάδου, Δημήτρης Καστανιάς, Θανάσης Κριτσάκης, Ειρήνη Κυριακού και Θεανώ Μεταξά– χτίζουν ένα σύνολο με ένταση, χιούμορ και ακρίβεια, κρατώντας συνεχώς ζωντανή τη σκηνή και την πολιτική της φόρτιση.

Η σκηνοθεσία του Θανάση Κριτσάκη είναι φοβερή γιατί δεν επιδεικνύεται. Είναι παρούσα σε κάθε ρυθμό, σε κάθε παύση, σε κάθε σύγκρουση, οργανώνοντας το χάος με απόλυτο έλεγχο. Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση που μοιάζει αυθόρμητη, ενώ στην πραγματικότητα είναι αυστηρά δομημένη.

Η σκηνογραφική και ενδυματολογική επιμέλεια των Δάφνης Αηδόνη και Νίκου Παπαδόπουλου, μαζί με τους φωτισμούς της Ελένης Χούμου, υποστηρίζουν διακριτικά αλλά ουσιαστικά τη δραματουργία, χωρίς να την καπελώνουν. Όλα υπηρετούν το ίδιο πράγμα: ένα θέατρο σύγχρονο, συλλογικό και απολύτως ζωντανό. 🎭

Η “Φαλακρή Τραγουδίστρια” επίσης είχε έρθει να συμπληρώσει ιδανικά αυτή τη γραμμή: Θέατρο του παραλόγου στα καλύτερά του. Όχι ως φόρμα, αλλά ως ουσία. Με νόημα, συνοχή και μια σκηνοθεσία σχεδόν χορογραφημένη, η παράσταση λειτουργεί με ακρίβεια, ρυθμό και εσωτερική ένταση. Το γέλιο συνυπάρχει με μια βαθιά αίσθηση ανησυχίας — και αυτό είναι ίσως το πιο σύγχρονο στοιχείο της.

Και στις δύο παραστάσεις, αυτό που μας μένει είναι κοινό: μια ομάδα που δουλεύει σε βάθος, που εμπιστεύεται τη σκηνή, τους ηθοποιούς και το κοινό της. Που δεν φοβάται ούτε το νέο ελληνικό έργο ούτε το κλασικό κείμενο, όταν αυτά αντιμετωπίζονται με σημερινή ματιά.

Σε μια θεατρική σκηνή, σαν της Θεσσαλονίκης, που συχνά μοιάζει βαλτωμένη, εγκλωβισμένη σε επαναλήψεις και ασφαλείς επιλογές, η παρουσία αυτής της ομάδας φέρνει έναν αέρα αναζωογόνησης. Με ξεκάθαρη αισθητική γραμμή και συνέπεια στις επιλογές της, επανατοποθετεί το θέατρο ως ζωντανό πεδίο σκέψης και όχι ως απλή αναπαραγωγή, επαναφέροντας τη σηματικότητα του θεάτρου στη θεατρική σκηνή της πόλης μας.

Στο Stella’s View πιστεύουμε ότι τέτοιες δουλειές δεν είναι απλώς καλές παραστάσεις. Είναι αναγκαίες. Γιατί μας θυμίζουν ότι το θέατρο μπορεί ακόμα να είναι χώρος σκέψης, σύγκρουσης και ουσιαστικής εμπειρίας. Και γι’ αυτό συνεχίζουμε να επιστρέφουμε στην πλατεία. 🎭✨

✍️ Νέστορας Αναστάσιος