Καλλιόπη Εμμανουηλίδου: «Το γνωστό ταμπού (Είμαι τρελός;) ευτυχώς φθίνει»

Πάρα πολύ μελάνι έχει χυθεί για το τι είναι ψυχολογία, τι πραγματεύεται, τα όριά της, ποιους αφορά και γιατί. Η ψυχολογία από την εμφάνισή της και εξής δεν έχει πάψει να γοητεύει τους ανθρώπους, να τους ελκύει, αλλά και να τους απωθεί. Το Stellasview και ο Ευθύμιος Ιωαννίδης επικοινώνησαν με την εγνωσμένου κύρους ψυχολόγο και συγγραφέα και μεταφράστρια Καλλιόπη Εμμανουηλίδου, η οποία δέχτηκε μετά χαράς να μας δώσει ορισμένες απαντήσεις σε κάποιες πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις που της θέσαμε:

Αποτέλεσμα εικόνας για ψυχικό στίγμα

Καλλιόπη θα ξεκινήσω τη συνέντευξή μας με μία τετριμμένη αλλά βαθιά ριζωμένη στη συνείδησή μας ερώτηση: γιατί να εμπιστευτώ έναν ψυχολόγο που δε με γνωρίζει προσωπικά και όχι έναν φίλο μου ή τον πνευματικό μου για συμβουλές και καθοδήγηση;

Είναι μια πάντα καίρια ερώτηση. Ο ψυχολόγος είναι ένας εξειδικευμένος επιστήμονας και επαγγελματίας με σπουδές πάνω στην ανθρώπινη συμπεριφορά και τις γνωστικές και συναισθηματικές διεργασίες του νου. Συχνά διαθέτει και κάποια επιπρόσθετη μεταπτυχιακή εξειδίκευση (π.χ. κλινικός ψυχολόγος, συμβουλευτικός ψυχολόγος κτλ.) και ιδανικά έχει κάνει  εκπαίδευση σε κάποιο ψυχοθεραπευτικό μοντέλο, κατά το οποίο έχει περάσει και ο ίδιος από ψυχοθεραπευτική διαδικασία ως θεραπευόμενος. Επίσης, η επιστημονικότητά του τον καθιστά πέρα από γνώστη και αντικειμενικότερο στην κρίση του, ψυχραιμότερο, ανεπηρέαστο από προσωπικά οφέλη, υποκειμενικές απόψεις και συναισθηματισμό. Ο κώδικας δεοντολογίας και επαγγελματικής ηθικής εξασφαλίζει συν τοις άλλοις το απόρρητο και την εμπιστευτικότητα στη σχέση με τον θεραπευόμενο. Τέλος, ιδίως για θέματα που είναι περισσότερο ψυχοπαθολογικά, το να μην εμπιστευτείς έναν ειδικό μπορεί να αποβεί ακόμα και επικίνδυνο για την ψυχική υγεία. Αυτό βέβαια δεν ακυρώνει τη συμπαράσταση που μπορεί να λάβει κανείς από ένα συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο ή από την πνευματική καθοδήγηση. Αντίθετα, ο ειδικός προσφέρει επιστημονικά τεκμηριωμένες υπηρεσίες και μεθοδευμένη παρέμβαση, υπεύθυνα και επαγγελματικά, ανάλογα με το αίτημα και τις ανάγκες του θεραπευόμενου.

Πόσα χρόνια διανύεις στον χώρο της ψυχολογίας; Για ποιον λόγο επέλεξες  να ακολουθήσεις επαγγελματική καριέρα στον τομέα της ψυχολογίας;

Μετράω 18 χρόνια στον χώρο της ψυχολογίας, ασχολούμενη με έρευνα, ψυχοθεραπεία, επιμόρφωση, ακαδημαϊκή διδασκαλία, συγγραφή, εθελοντισμό με πολλή αγάπη και μεράκι. Η επιλογή μου έγινε με τρόπο φυσικό, ακολουθώντας το πηγαίο ενδιαφέρον μου για την ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς και την αναζήτηση τρόπων θεραπευτικής παρέμβασης. Ψυχολόγοι όμως θέλουν να γίνουν πολλοί νέοι, παρασυρμένοι από τον νεανικό ιδεαλισμό και αλτρουισμό της ηλικίας. Το ερώτημα είναι γιατί κάποιος να εξακολουθεί να θέλει να μένει σε αυτό το επάγγελμα ύστερα από χρόνια! Εξακολουθώ λοιπόν να αγαπώ την ψυχολογία πρώτον: γιατί είναι ένα ανεξάντλητο αντικείμενο που συνέχεια ανακαλύπτει κανείς νέες συναρπαστικές πτυχές και δεύτερον: γιατί κάθε θεραπευόμενος που με τιμά και ανοίγει τα τετράδια της ψυχής του στην απέναντι πολυθρόνα, με προσκαλεί να ανακαλύψω άλλη μια ιστορία θάρρους, να θαυμάσω τον άνθρωπο και να συνάψω μαζί του μια δυνατή και αυθεντική θεραπευτική συμμαχία που θα μου δώσει το προνόμιο να συμβάλω με γνήσια αγάπη στην καλυτέρευση της ζωής ενός ανθρώπου- τι πιο συγκλονιστικό;

Πολλοί μαθητές ονειρεύονται να σπουδάσουν ψυχολογία. Τι συμβουλές θα έδινες σε έναν μαθητή που επιθυμεί να σπουδάσει ψυχολογία και τι συμβουλές θα έδινες σε έναν απόφοιτο της σχολής;

Η ψυχολογία είναι ένα απαιτητικό πεδίο που εμπεριέχει μεγάλη ποικιλία γνώσεων που χρειάζεται να αποκτήσει κανείς: από ιστορία μέχρι αρκετά πολύπλοκη στατιστική. Ο ψυχολόγος δε θα γίνει απαραίτητα και ψυχοθεραπευτής αλλά και εργαστηριακός ερευνητής ή διδάσκων. Ο μαθητής θα χρειαστεί να κατανοήσει ότι δε γίνεται κανείς ψυχολόγος για να σώσει τον κόσμο. Είναι ένα πολύ απαιτητικό επάγγελμα στο οποίο καθημερινά έρχεσαι αντιμέτωπος με τον ανθρώπινο πόνο, τη σκληρή όψη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και τις σκοτεινές και δύσκολες γωνιές του ανθρώπινου νου. Χρειάζεται ιδιαίτερη τόλμη, επιμονή και ψυχική ανθεκτικότητα. Ο ψυχολόγος δε λέει την άποψή του, δεν καθοδηγεί. Ακούει πολύ προσεκτικά, προσπαθεί να ερμηνεύσει και να προτείνει και να επιβλέψει την κατάλληλη για κάθε άτομο παρέμβαση. Οπότε αν κάποιος θέλει να συμβουλεύει, να καθοδηγεί, να σώσει, η ψυχολογία δε θα τον ικανοποιήσει. Επίσης, συχνά το κίνητρο μπορεί να προέρχεται τελικά από μια προσωπική ανάγκη για θεραπεία- τότε καλύτερα είναι  κάποιος να μπει στη θεραπευτική διαδικασία ως θεραπευόμενος, αντί να προβάλει αυτή την ανάγκη σε άλλους. Τους αποφοίτους ψυχολογίας πάντα τους προτρέπω να κάνουν μια μεταπτυχιακή εξειδίκευση και επίσης απαραίτητα (αν σκοπεύουν να εργαστούν θεραπευτικά) να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης (ψυχοδυναμική, προσωποκεντρική, αντλεριανή, γνωστική- συμπεριφοριστική, Gestalt κτλ.) με εποπτευόμενη πρακτική και κυρίως με προσωπική θεραπεία!

Τι ψυχοθεραπευτική προσέγγιση ακολουθείς στη δουλειά σου;

Η εκπαίδευσή μου είναι κατά βάση προσωποκεντρική, όμως επιμορφωτικά έχω εκπαιδευτεί και σε άλλες μορφές παρέμβασης, όπως είναι η συνδιαλλεκτική ανάλυση, η βραχεία θεραπεία, η ομαδική συμβουλευτική και η χρήση των τεχνών στη θεραπεία. Τα τελευταία χρόνια άλλωστε η τακτική του purism (του να ακολουθείς δογματικά μία μόνο προσέγγιση) αντικαθίσταται σε μεγάλο βαθμό από τον εκλεκτικισμό, δηλαδή το να χρησιμοποιούνται (υπεύθυνα και εμπεριστατωμένα βέβαια) πέραν της βασικής εκπαίδευσης και ιδέες ή εργαλεία και από άλλες προσεγγίσεις. Πέραν των τυπικών, βασικός πυλώνας στην ψυχοθεραπευτική μου φιλοσοφία είναι η έμφαση στην έννοια της αυτο-συμπόνοιας και στην ενσυνείδητη ζωή.

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή παρατηρείται όξυνση του άγχους και της ανασφάλειάς μας για την κατάσταση του σώματός μας το οποίο θα εκθέσουμε στα αδηφάγα μάτια των λουόμενων. Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το άγχος για την εμφάνισή μας στην παραλία;

Όντως διαπιστώνεται μεγάλη πίεση για συμμόρφωση σε ένα συγκεκριμένο σωματικό πρότυπο διαστάσεων, βάρους, χρώματος, υφής του δέρματος κτλ. Τόσο συγκεκριμένο, που αν το καλοσκεφτούμε, είναι αστείο πόσοι τελικά ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία! Η απογύμνωση του σώματος είναι δύσκολη για όλους, ιδίως όταν υπάρχουν εσωτερικές ανασφάλειες. Μια απαραίτητη βάση είναι να κατανοήσουμε το τι τελικά συμβαίνει στα αλήθεια: ότι τα ΜΜΕ και κυρίως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβάλλουν ψεύτικες, ωραιοποιημένες εικόνες, συχνά με σκοπό την ενίσχυση βιομηχανιών (μόδας, ομορφιάς, αδυνατίσματος) που θρέφονται από την ανασφάλεια και την ανεπάρκεια του ανθρώπου, εξαναγκάζοντάς τον να αποκτήσει μια ακόρεστη ανάγκη προς βελτιστοποίηση. Άπαξ και το καταλάβουμε αυτό, πόσο μάταιο και ατελείωτο είναι ως διαδικασία, τότε το επόμενο βήμα είναι να πάψουμε να κρίνουμε την εμφάνιση των άλλων. Έπειτα, όταν φτάνουμε τελικά στον εαυτό μας, εκεί μπορεί η αποδοχή του εαυτού μας να “σκοντάψει” σε μηνύματα άλλων που έχουμε κατά καιρούς εσωτερικεύσει (π.χ. ένα σχόλιο της μαμάς μας, ένα οικογενειακό άγχος για το βάρος, κριτική ενός κοντινού προσώπου) ή σε βαθύτερα προβλήματα αυτοεκτίμησης, που όμως και αυτά μπορούν με εξειδικευμένη βοήθεια να ξεπεραστούν!

Στην παραλία πάμε για να δροσιστούμε, για να έρθουμε σε επαφή με τη φύση, για να ζήσουμε το νερό, να περπατήσουμε στην άμμο, να ρουφήξουμε ήλιο, να παίξουμε με τα παιδιά μας, να κολυμπήσουμε, να ηρεμήσουμε. Κάθε σώμα είναι το μοναδικό εργαλείο- όχημα που θα μας βοηθήσει να τα κάνουμε αυτά, ακόμα και αν έχει ραγάδες, κυτταρίτιδα, παχάκια, σημάδια, ουλές, τρίχες- παράσημα δηλαδή της ζωής, της αληθινής ζωής!

Ποια είναι η κατάσταση της ψυχοθεραπείας σήμερα στην Ελλάδα; Υπάρχει ακόμη το “στίγμα” ή οι άνθρωποι απευθύνονται πιο άφοβα πλέον στους ειδικούς;

Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι, όπως στον πονόδοντο θα απευθυνθούν στον οδοντίατρο, έτσι και στα θέματα συμπεριφοράς, σχέσεων, κρίσεων, συναισθημάτων, θα απευθυνθούν στον ψυχολόγο. Το γνωστό ταμπού ότι, για να επισκεφτείς έναν ειδικό ψυχικής υγείας, πρέπει να έχεις σοβαρό ψυχοπαθολογικό πρόβλημα (“τρελός είμαι;”) ευτυχώς φθίνει. Με χαρά βλέπω ακόμα και εφήβους που μόνοι τους παίρνουν πρωτοβουλία και ζητούν από τον γονιό τους να δούνε έναν ψυχολόγο. Βέβαια υπάρχουν ακόμα πληθυσμιακές ομάδες, όπως είναι οι άντρες, που έχουν περισσότερα δικά τους στεροτυπικά ταμπού να κατανικήσουν, αλλά είμαι πολύ αισιόδοξη ότι ο καταναγκασμός τύπου “δε χρειάζομαι βοήθεια” αποδυναμώνεται με το πέρασμα του χρόνου.

Εκτός από ψυχοθεραπεύτρια είσαι συν τοις άλλος και πετυχημένη  συγγραφέας και μεταφράστρια βιβλίων αυτοβοήθειας. Ετοιμάζεις κάποιο νέο έργο και αν ναι τι θα πραγματεύεται;

Στον υπολογιστή μου έχω πολλά αρχεία σε διάφορα επίπεδα εκτέλεσης προς την ολοκλήρωση. Ένα όμως θα ολοκληρωθεί μέσα στην επόμενη χρονιά, αλλά θα μου επιτρέψετε να το ανακοινώσω δημόσια μόνο όταν εκδοθεί και προς το παρόν να σας εξομολογηθώ ότι ευελπιστώ να είναι ένα πολύ ανατρεπτικό, δημιουργικό και πρωτότυπο έργο που θα αποτελέσει τη βάση μιας ολόκληρης  φιλοσοφίας ζωής!

Αν χρειαστούμε τις πολύτιμες συμβουλές σου δια ζώσης πού μπορούμε να σε βρούμε;

Το γραφείο μου βρίσκεται στο κέντρο της αγαπημένης Θέρμης, αλλά εξυπηρετώ θεραπευόμενους με τη βοήθεια της τεχνολογίας και από διάφορα μέρη της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού. Όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να με αναζητήσει τηλεφωνικά (2311291030 και 6972413922) ή ηλεκτρονικά (kalliope.emmanouilidou@gmail.com ή σε μήνυμα στη φόρμα επικοινωνίας της ιστοσελίδας www.psycho-logos.net)

Συνέντευξη: Ευθύμιος Ιωαννίδης

Ευχαριστώ θερμά την Καλλιόπη Εμμανουηλίδου για την προσήνειά της και της εύχομαι ολόψυχα να συνεχίσει  ρίχνει ζείδωρο φως στα σκοτάδια της ζωής μας!

Διαβάστε επίσης

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΣΤΑ SOCIAL MEDIA ΤΟΥ STELLASVIEW

Περί Ευθύμιος Ιωαννίδης 625 Άρθρα
Xαίρετε, είμαι ο Ευθύμιος, είμαι φιλόλογος και συντάκτης της πολιτιστικής ιστοσελίδας stellasview.gr. Πέρα από τη μουσική, τις τέχνες και το θέατρο, αγαπώ πολύ την ελληνική γλώσσα και την ανάγνωση για αυτό και δημιούργησα και διαχειρίζομαι τις σελίδες "Ορθογραφία και ορθοέπεια" και "Βιβλιοφιλία και βιβλιολογία".

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.